|
Tijdschrift
voor Neuropsychologie 2010 (Jaargang
5-Nummer 1)
Instrumentele
conditionering van frontaalkwabactiviteit bij gezonde
jongvolwassenen Hessel Jan Engelbregt;
MSc.Gilles
Kok; MSc. Ruud
Vis; MSc Daniel
Keeser; MSc Jan
Berend Deijen; PhD
Hessel Jan Engelbregt; MSc.
Hersencentrum, Afdeling Neuropsychologie Amsterdam
Klik hier
voor een overzicht van alle artikelen van deze auteur.
Gilles Kok; MSc.
Vrije Universiteit, Afdeling Klinische Neuropsychologie Amsterdam
Klik hier voor een
overzicht van alle artikelen van deze auteur.
Ruud Vis; MSc
Vrije Universiteit, Afdeling Klinische Neuropsychologie Amsterdam
Klik hier voor een
overzicht van alle artikelen van deze auteur.
Daniel Keeser; MSc
Ludwig-Maximilian Universiteit & Technische Universiteit,
Neurologische Kliniek, München, Duitsland
Klik hier voor
een overzicht van alle artikelen van deze auteur.
Jan Berend Deijen; PhD
Vrije Universiteit, Afdeling Klinische Neuropsychologie Amsterdam
Klik hier voor
een overzicht van alle artikelen van deze auteur.
Een dubbelblind
placebogecontroleerd onderzoek naar eeg-neurofeedback1
Samenvatting
Neurofeedbacktraining
(nft) is een methode waarvan wordt gedacht dat het hersenactiviteit kan
beïnvloeden. Over deze techniek die veelal door psychologen wordt
gebruikt, zijn veel publicaties verschenen in wetenschappelijke
tijdschriften. Toch heeft nft binnen de psychologische en
neurowetenschappelijke gemeenschap een status die in het gunstigste
geval marginaal kan worden genoemd. Mogelijk is dit het gevolg van
methodologische beperkingen die alle gepubliceerde onderzoeken naar nft
kenmerkt.
In dit
artikel beschrijven we een dubbelblind, placebogecontroleerd
onderzoeksdesign. Dit design hebben we getoetst op praktische
haalbaarheid door middel van een studie bij een groep van 25 gezonde
studenten. Hierbij kreeg een controlegroep (n = 12) een pseudo-nft. De
experimentele groep (n = 10) kreeg nft ter verhoging van frontale
beta-activiteit (12-18 Hz) en inhibitie van de frequentieband 35-45 Hz.
Dit leidde niet tot een duidelijk verbeterd cognitief presteren, wel
tot de verwachte veranderingen in hersenactiviteit tijdens de
behandeling. Op basis van deze methodologische toets denken we dat onze
aanpak een haalbare oplossing biedt voor de methodologische problemen
uit het verleden. nft is daarmee een toetsbaar fenomeen, volgens
huidige evidence-based maatstaven.
Dit artikel is verder te lezen op
tvn.boomtijdschriften.nl, klik hier voor het .docbestand
Literatuur
- Angelakis,
E., Stathopoulou, S., Frymiare, J.L., Green, L., Lubar, J.F. &
Kounious, J. (2007). EEG neurofeedback: A brief overview and an example
of peak alpha frequency training for cognitive enhancement in the
elderly. The clinical
neuropsychologist, 21, 110-129.
- Collura,
T.F., Thatcher, R.W., Smith, M.L., Lambos, W.A. & Stark, C.R.
(2009). EEG Biofeedback training using Z-scores and a normative
database. In: W. Evans, T. Budzynski, H. Budzynski & A. Arbanal
(red.), Introduction to qeeg and Neurofeedback: Advanced theory and
applications (2th ed). New York:
Elsevier.
- Engelbregt,
H.J., Promes, V.H.L. & Radocz, N. (2004). Handleiding testinstrument Digoloog.
Alkmaar: Digoloog, Hogeschool van Amsterdam.
- Fuchs,
T., Birbaumer, N., Lutzenberger, W., Gruzelier, J.H. & Kaiser,
J. (2003). Neurofeedback treatment for attention-deficit/hyperactivity
disorder in children: A comparison with methylphenidate. Applied Psychophysiology and
Biofeedback, 28, 1-12.
- Hoedlmoser,
K., Pecherstorfer, T., Gruber, G., Anderer, P., Doppelmayr, M.,
Klimesch, W. & Schabus, M. (2008). Instrumental conditioning of
human sensorimotor rhythm (12-15 Hz) and its impact on sleep as well as
declarative learning. Sleep,
31(10), 1401-8.
- Huitema,
R. & Eling, P. (2008). Neurofeedback, wat is het waard? Tijdschrift voor Neuropsychologie,
2, 3-13.
- Kotchoubey,
B., Strehl, U., Uhlmann, C., Holzapfel, S., Konig, M., Froscher, W.,
Blankenhorn, V. & Birbaumer, N. (2001). Modification of slow
cortical potentials in patients with refractory epilepsy: A controlled
outcome study. Epilepsia,
42, 406-416.
- Luteijn,
F. & Barelds, D.P.F. (2004), Handleiding Groninger Intelligentie Test.
Lisse: Swets & Zeitlinger.
- Sterman,
M.B., Wyrwicka, W. & Roth, S. (1969) Electrophysiological
correlates and neural substrates of alimentary behavior in the cat. Annals of the New York Academy of Sciences,
157, 723-739.
- Stroop,
J.R. (1935). Studies of interference in serial verbal reactions. Journal of Experimental Psychology,
18, 643-662.
- Thatcher,
R.W. (1998). Normative EEG databases and EEG biofeedback. Journal of Neurotherapy, 2
(4), 8-39.
- Vernon,
D., Egner, T., Cooper, N., Compton, T., Neilands, C., Sheri, A.
& Gruzelier, J. (2003). The effect of training distinct
neurofeedback protocols on aspects of cognitive performance. International journal of
psychophysiology, 47, 75-85.
|
